نوشتافزار زیر سایه گرانی؛ ورود کالاهای تقلبی و نوسان ارز بازار را ملتهب کرد
با نزدیکشدن به آغاز سال تحصیلی جدید، بازار لوازمالتحریر که هر ساله در این روزها به اوج رونق خود میرسد، امسال با چالشهای تازهای مواجه است. افزایش حدود ۳۰ درصدی قیمتها، کاهش قدرت خرید خانوادهها و حضور گسترده کالاهای خارجی و تقلبی، شرایطی ایجاد کرده که حتی خرید ساده یک دفتر یا خودکار هم برای والدین به معضلی جدی تبدیل شده است.
محسن گلستانی، رئیس اتحادیه نوشتافزار، در گفتوگویی تأکید میکند که عرضه کالا در بازار نسبتاً مناسب است، اما جیب خانوادهها پاسخگوی نیازهای فرزندانشان نیست و اغلب به دنبال ارزانترین و اقتصادیترین گزینهها هستند. او میگوید: «فعالان صنف تلاش میکنند بار هزینهها را سبک کنند، اما فشار تورمی و نوسانات ارزی بر بازار اثر مستقیم گذاشته است.»
وضعیت بازار در آستانه بازگشایی مدارس
به گزارش تهران فردا، با آغاز فصل مدرسه و داغشدن خریدهای دانشآموزی، توجه خانوادهها به بازار نوشتافزار افزایش یافته است. اگرچه بهظاهر تنوع کالا زیاد است و ویترین مغازهها پررنگ و پر زرق و برق به نظر میرسد، اما واقعیت این است که بسیاری از خانوادهها توان مالی لازم برای خرید گسترده را ندارند. تجربه سالهای گذشته نشان داده که در هفتههای منتهی به مهر، تقاضا برای خرید لوازمالتحریر به اوج میرسد. امسال هم خانوارها منتظر واریز حقوق و درآمدهای ماهانه هستند تا خریدهای اصلی خود را انجام دهند. با این حال، مقایسه شرایط فعلی با سال گذشته نشان میدهد که رکود نسبی در بازار وجود دارد و فروشندگان از کاهش محسوس قدرت خرید مردم خبر میدهند.
کاهش قدرت خرید و گرایش به کالاهای اقتصادی
رئیس اتحادیه نوشتافزار توضیح میدهد: «امسال شاهد هستیم که خانوادهها کمتر از گذشته خرید میکنند و وقتی هم خرید میکنند، بیشتر به سراغ کالاهای ارزان و اقتصادی میروند. هم از نظر کمی و هم کیفی، خریداران بهدنبال محصولاتی هستند که بیشترین نیاز را با کمترین هزینه پوشش دهند.» او اضافه میکند که بر اساس مقایسه با شهریور سال گذشته، قیمتها بهطور میانگین حدود ۳۰ درصد افزایش داشته است. این افزایش در کالاهای عمومی و پرمصرف حدود همین میزان بوده، اما در اقلام لوکس و فانتزی، درصد رشد بیشتر بوده است.
فشار تورمی و افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی در برخی اقلام
به گفته گلستانی، در میان محصولات متنوع نوشتافزار، برخی اقلام با رشد قیمتی شدیدتری روبهرو بودهاند. تورم نقطهبهنقطه شهریور پارسال تا امسال حدود ۴۲ درصد گزارش شده و همین امر باعث میشود خانوارها هنگام خرید عمده نوشتافزار فشار بیشتری را احساس کنند. برخلاف کالاهای خوراکی که به صورت روزانه خریداری میشوند و افزایش قیمت بهصورت تدریجی درک میشود، خرید نوشتافزار به دلیل فصلی بودن، افزایش ناگهانی قیمت را بهطور مستقیم به خانوادهها منتقل میکند.
گلستانی میگوید: «فعالان صنف برای آنکه والدین شرمنده فرزندانشان نشوند، بخشی از سود خود را فدا کردهاند. اگرچه میانگین افزایش قیمت در بازار حدود ۳۰ درصد است، اما در برخی اقلام که با واردات آزاد وارد شدهاند، رشد قیمت به ۴۰ تا ۵۰ درصد هم رسیده است.» او اضافه میکند که پس از رکود ناشی از جنگ ۱۲ روزه، بخشی از این افزایش تعدیل شد و قیمتها حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد کاهش یافت، اما هنوز برخی کالاها در همان محدوده ۴۰ تا ۵۰ درصد باقی ماندهاند؛ بهویژه آن دسته که محمولههایشان در گمرک مانده و ارز تخصیص نیافته است.
نقش دلار و قطعی برق در گرانی
رئیس اتحادیه نوشتافزار معتقد است مجموعهای از عوامل در افزایش قیمتها نقش دارند؛ از نوسانات نرخ ارز گرفته تا هزینههای تولید و تورم عمومی. او میگوید: «چه کالاهای وارداتی و چه تولیدات داخلی، تقریباً همه تحتتأثیر نرخ ارز هستند. تولیدات داخلی هم وابستگی زیادی به مواد اولیه خارجی دارند. وقتی نرخ ارز بالا میرود، بهای تمامشده هم افزایش پیدا میکند.»
او همچنین به موضوع قطعی برق در تابستان اشاره میکند و توضیح میدهد: «بخش زیادی از تولید باید در تابستان انجام شود تا شهریور آماده عرضه باشد. اما قطعیهای مکرر برق باعث شد هزینهها سرشکن نشود و قیمت تمامشده بالاتر برود. این موضوع بهطور مستقیم در افزایش قیمت نوشتافزار اثر گذاشته است.»
تعطیلی واحدهای صنفی
در حال حاضر، ۱۸۰۰ واحد صنفی دارای جواز تحت پوشش اتحادیه در تهران فعالیت میکنند. با این حال، بخشی از این واحدها به دلیل فشارهای اقتصادی ناچار به تعطیلی یا تغییر کاربری شدهاند. گلستانی میگوید: «سال گذشته حدود ۱۰۰ واحد صنفی تعطیل شدند. امسال هنوز زود است که آمار دقیقی بدهیم، اما شرایط اقتصادی میتواند فشار بیشتری بر واحدهای کوچک وارد کند.»
کالاهای تقلبی و سازوکار نظارتی
یکی دیگر از نگرانیهای جدی بازار، افزایش کالاهای تقلبی و بیکیفیت است. رئیس اتحادیه نوشتافزار تأکید میکند: «اگر خانوادهها احساس کنند کالای تقلبی یا گران خریدهاند، میتوانند شکایت کنند. شماره تلفن ۵۵۶۰۱۴۷۳ برای دریافت گزارشهای مردمی فعال است و در صورت احراز تخلف، حق مردم برگردانده خواهد شد.»
او درباره حضور پررنگ کالاهای چینی هم میگوید: «طبیعی است که همه اقلام نوشتافزار در داخل کشور قابل تولید نباشند. محصولاتی که امکان تولید داخلی ندارند، عمدتاً از چین یا سایر بازارهای خارجی وارد میشوند و همین امر باعث وابستگی بازار به واردات شده است.»
مکانیسم ماشه بیشتر ابزار روانی است تا تهدید اقتصادی
تأثیر تحریمها و نگرانی از محدودیت واردات
گلستانی نسبت به بازگشت تحریمها نیز هشدار میدهد و میگوید: «تحریمهای خارجی همیشه مشکلساز بودهاند، اما همکاران ما توانستهاند راهحلهایی پیدا کنند و کالا را تأمین کنند. نگرانی اصلی این است که کشور با کمبود ارز روبهرو شود و دولت اولویت تخصیص ارز را به کالاهایی مانند غذا و دارو بدهد. در این شرایط، ممکن است واردات نوشتافزار محدود شود و بازار با کمبود مواجه گردد.»
هزینههای خانوار برای تهیه نوشتافزار
در پاسخ به این پرسش که خانوادهها چه میزان باید برای خرید نوشتافزار هزینه کنند، رئیس اتحادیه میگوید: «اگر اقلام داخل کیف دانشآموز را در نظر بگیریم، با حدود یک تا یکونیم میلیون تومان میتوان نیازهای اساسی را تأمین کرد. البته این رقم بسته به سلیقه و انتخاب خانواده میتواند بسیار بیشتر شود.»
او اضافه میکند که برخی خیریهها با حدود ۵۰۰ هزار تومان پکهای حمایتی تهیه میکنند تا نیازهای اولیه دانشآموزان را برطرف کنند. با این حال، برای اغلب خانوادهها همان بازه یک تا یکونیم میلیون تومان رقم منطقیتری است.
شایعات درباره آموزش مجازی و فروش مو!
شایعاتی درباره احتمال مجازیشدن مدارس و تأثیر آن بر خرید نوشتافزار در فضای مجازی مطرح شده است. گلستانی میگوید: «این موضوع تکذیب شده، اما صرف همین شایعه باعث میشود خانوادهها خریدشان را به تأخیر بیندازند.»
او همچنین نسبت به شایعه فروش موی دختران برای خرید لوازمالتحریر واکنش نشان میدهد: «اولین بار است چنین چیزی میشنوم. شخصاً موردی ندیدهام و امیدواریم هیچ خانوادهای مجبور به چنین اقدامی نشود.»
به گفته او، فشار مالی ناشی از بازگشایی مدارس همواره وجود دارد؛ از شهریه و سرویس مدرسه گرفته تا روپوش، کیف و کفش. سهم نوشتافزار در این سبد نسبتاً کوچک است و نباید همه فشارها را به این بازار نسبت داد.
گلایه از وزارت صمت و بانک مرکزی
رئیس اتحادیه نوشتافزار در بخش پایانی گفتوگو از عملکرد وزارت صمت و بانک مرکزی انتقاد میکند و میگوید: «ما دو ماه است پیگیر تخصیص ارز برای کالاهایی هستیم که ۸ تا ۹ ماه در گمرک ماندهاند. اگر این محمولهها آزاد شوند، عرضه افزایش مییابد و قیمتها پایین میآید. متأسفانه هنوز ارز تخصیص داده نشده است.»
او حجم این محمولهها را حدود دو میلیون دلار عنوان میکند و هشدار میدهد: «اگر این روند ادامه پیدا کند، مثل نوشدارو پس از مرگ سهراب خواهد بود. باید به موقع اقدام شود تا بازار آرام بگیرد و خانوادهها در آستانه مهر با فشار بیشتری مواجه نشوند.»
جمعبندی
بازار نوشتافزار در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید با واقعیتی تلخ روبهروست؛ واقعیتی که در آن، تنوع کالا و رنگارنگی ویترینها نمیتواند خلأ جیبهای خالی خانوادهها را پر کند. افزایش ۳۰ درصدی قیمتها، وابستگی شدید به ارز و واردات، قطعی برق در تابستان، فشار تحریمها و تعلل در تخصیص ارز، مجموعهای از عواملی هستند که این بازار حساس را تحت تأثیر قرار دادهاند. در چنین شرایطی، خانوادهها ناچارند به سراغ ارزانترین گزینهها بروند، در حالی که تولیدکنندگان و فروشندگان نیز با کاهش سود و فشار اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند. آینده بازار نوشتافزار به تصمیمهای اقتصادی کلان و مدیریت درست واردات و تولید گره خورده است؛ تصمیمهایی که اگر بهموقع گرفته نشوند، میتواند مهر امسال را برای بسیاری از خانوادهها سختتر از همیشه کند.
بدون نظر! اولین نفر باشید