واکنش اولیه بازار به مکانیسم ماشه؛ التهاب کوتاهمدت ارز
محمدتقی فیاضی، استاد دانشگاه و تحلیلگر اقتصادی، در گفتوگویی درباره نحوه مهار پیامدهای فعال شدن مکانیسم ماشه گفت: اثرات روانی ناشی از این تصمیم در کوتاهمدت طبیعی و اجتنابناپذیر است؛ اما نکته کلیدی آن است که با تکیه بر ذخایر مناسب ارزی و طلای بانک مرکزی و همچنین هدایت درست بازارها، میتوان پیامدهای منفی را تعدیل کرده و شاهد بازگشت نرخها به سطح متعادل در بازارهای مختلف بود.
پس از اجرای مکانیسم ماشه و بازگشت دوباره تحریمهای سازمان ملل، نگرانی اصلی جامعه، تکرار تجربههای تلخ گذشته و تأثیر مستقیم آن بر اقتصاد کشور است. این پرسش جدی مطرح میشود که آیا میتوان آثار زیانبار تحریمهای بینالمللی را کنترل و از شدت آن کاست؟
فیاضی در این زمینه تأکید کرد: افزایش سطح هماهنگی میان دولت و بانک مرکزی میتواند فشار ناشی از فعالسازی اسنپبک را به میزان زیادی کاهش دهد. او معتقد است ذخایر مطلوب ارز و طلا در اختیار بانک مرکزی، اگر با مدیریت هوشمند بازارها همراه شود، قادر است بخش بزرگی از آثار منفی بازگشت تحریمها را خنثی کند.
وی ادامه داد: به طور معمول، نخستین واکنش بازارها به انتشار خبر فعالشدن مکانیسم ماشه، جهش نرخ ارز است؛ زیرا تأثیر روانی چنین تصمیمی در کوتاهمدت بازار را متلاطم میکند. با این حال، با مدیریت صحیح میتوان این شوک اولیه را کنترل کرد و بهتدریج نرخها روند نزولی به خود میگیرند.
این کارشناس اقتصاد کلان یادآور شد: اثرات روانی مکانیسم ماشه کوتاهمدت است، اما مهم آن است که با اتکا به ذخایر و سیاستهای درست میتوان این شرایط را پشت سر گذاشت. به اعتقاد او، اگر سیاستگذاری اقتصادی و سیاسی همزمان و هماهنگ انجام شود، امکان مهار تبعات روانی و واقعی این موضوع وجود دارد.
فیاضی همچنین افزود: باید توجه داشت که نرخ تورم حدود ۴۰ درصد به تنهایی و حتی بدون تحریمهای خارجی بر نرخ ارز اثرگذار است. بنابراین در نبود شوکهای سیاسی بیرونی، تورم همچنان بهعنوان یک عامل پایدار در افزایش نرخ ارز عمل میکند. از این رو، دولت باید تمام تلاش خود را برای کاهش نرخ تورم به کار گیرد تا فشار مضاعفی بر بازار ارز وارد نشود.
او توضیح داد: بخشی از افزایش نرخ تورم ناشی از کسری بودجه دولت است. این مسأله موجب تضعیف ارزش پول ملی و رشد تقاضا برای ارزهای خارجی میشود. بر همین اساس، لازم است دولت همزمان با همکاری بانک مرکزی برای کاستن از ناترازی بودجهای و افزایش بهرهوری بنگاهها برنامهریزی کند تا ثبات در بازار ارز پس از فعالسازی مکانیسم ماشه تقویت شود.
فیاضی خاطرنشان ساخت: در صورتی که شوکهای سیاسی خارجی رخ ندهد، تورم بالا بهخودیخود میتواند نرخ ارز را افزایش دهد. از این رو، ضروری است دولت برای تقویت اقتصاد کشور، علاوه بر اصلاح بودجه و کاهش هزینهها، روابط تجاری خود را با کشورهایی مانند اعضای بریکس، شانگهای و اوراسیا گسترش دهد. کاهش نرخ تورم و ایجاد ثبات اقتصادی دست بانک مرکزی را برای مدیریت بهتر بازار در شرایط فعال شدن مکانیسم ماشه باز خواهد کرد.
این تحلیلگر اقتصادی در پایان اظهار داشت: هماهنگی و همکاری عمیقتر دستگاههای اقتصادی کشور با توجه به آنکه بخش زیادی از آثار تحریمها طی سالهای گذشته پیشخور شده، میتواند شرایط فعلی را موقتی کند. او تأکید کرد که برای بهبود وضعیت بازارها، درک صحیح شرایط و افزایش همکاری میان نهادهای اقتصادی دولت و بانک مرکزی ضروری است.
بدون نظر! اولین نفر باشید