کارشناسان: رباتها جایگزین روابط انسانی واقعی نمیشوند
با رشد چشمگیر استفاده از رباتهای هوش مصنوعی مانند Replika و ChatGPT برای مشاوره شخصی و حمایت احساسی، نگرانیها درباره پیامدهای احتمالی این ابزارها برای نوجوانان افزایش یافته است.
محبوبیت گسترده رباتهای احساسی در سال ۲۰۲۵
به گزارش تهران فردا، در سال ۲۰۲۵ میزان استقبال از رباتهای همراه هوش مصنوعی که وعده دوستی، عشق یا مشاوره میدهند، بهشدت افزایش یافته است. آمارها نشان میدهد تعداد دانلود این اپلیکیشنها در نیمه نخست سال نسبت به سال قبل ۸۸ درصد رشد داشته و برخی پلتفرمها از جمله Character.AI اکنون بیش از ۲۰ میلیون کاربر فعال ماهانه دارند. حتی شرکتهای بزرگی مانند متا و xAI نیز نسخههای اختصاصی رباتهای احساسی خود را معرفی کردهاند.
نگرانیهای اخلاقی و روانی
با وجود این محبوبیت، پژوهشگران و متخصصان اخلاق زیستی نسبت به خطرات احتمالی هشدار میدهند. کارشناسان تأکید میکنند این رباتها تنها توهم همدلی ایجاد میکنند و توانایی درک واقعی مشکلات روانی را ندارند. به گفته آنان، وابستگی بیش از حد به این ابزارها میتواند برای کاربران آسیبپذیر، بهویژه نوجوانان، خطرناک باشد.
پروندههای تلخ و ناکافی بودن محافظتها
گزارشها حاکی از آن است که در چند پرونده قضایی، نوجوانانی پس از تعامل طولانی با رباتهای هوش مصنوعی از جمله ChatGPT و Character.AI اقدام به خودکشی کردهاند. این رویدادها نشان داد که سیستمهای حفاظتی یا guardrails طراحیشده برای جلوگیری از آسیب، در مکالمات کوتاه کاربرد دارند اما در تعاملات طولانی چندان مؤثر و قابل اعتماد نیستند.
استفاده گسترده نوجوانان از رباتها
بر اساس دادههای مؤسسه Common Sense Media، حدود ۷۲ درصد نوجوانان آمریکایی دستکم یک بار با رباتهای هوش مصنوعی تعامل داشتهاند و ۲۱ درصد آنان چند بار در هفته از این ابزارها استفاده میکنند. این میزان استفاده، نوجوانان را به اصلیترین گروه کاربران چنین فناوریهایی تبدیل کرده است.
دیدگاه متخصصان
کارشناسان میگویند رباتهای هوش مصنوعی نمیتوانند جایگزین روابط انسانی واقعی شوند. جودی هالپرن، استاد اخلاق زیستی دانشگاه برکلی، میگوید: «رباتها توانایی کنجکاوی همدلانه انسان را ندارند. آنها ممکن است جملات تأییدی بیان کنند، اما نمیتوانند دیدگاه متفاوتی ارائه دهند. همین ویژگی است که روابط انسانی را منحصربهفرد میکند.»
توصیه به والدین و کاربران
متخصصان روانشناسی هشدار میدهند اعتماد بیش از حد به رباتهای احساسی میتواند موجب وابستگی خطرناک شود. آنان توصیه میکنند والدین نظارت بیشتری بر استفاده نوجوانان از این ابزارها داشته باشند و کاربران در مواقع بحرانی به جای تکیه بر رباتها، به مشاوران روانشناسی و مراکز تخصصی کمک فوری مراجعه کنند.
بدون نظر! اولین نفر باشید