میسترال AI؛ نخستین رقیب جدی اروپایی ChatGPT با ارزش‌گذاری ۶ میلیارد دلاری

درحالی‌که OpenAI و سایر غول‌های هوش مصنوعی آمریکایی توجه کاربران سراسر جهان را به خود معطوف کرده‌اند، استارتاپ نوپای «میسترال AI» از فرانسه با دستیار مکالمه‌محور خود به نام «Le Chat» و مجموعه‌ای از مدل‌های پیشرفته، موقعیت خود را به‌عنوان تنها هوش مصنوعی قوی اروپایی تثبیت کرده است.

استارتاپ فرانسوی Mistral AI که سازنده دستیار هوش مصنوعی Le Chat و چندین مدل پایه زبانی است، به‌طور رسمی به‌عنوان یکی از امیدهای کلیدی فناوری فرانسه شناخته می‌شود. بسیاری این شرکت را تنها بنگاه اروپایی می‌دانند که واقعاً ظرفیت رقابت با OpenAI را دارد. با این وجود، سهم جهانی این شرکت هنوز با ارزش‌گذاری ۶ میلیارد دلاری‌اش تناسب ندارد.

نقطه عطف این استارتاپ که توجه عموم را جلب کرد، عرضه اپلیکیشن Le Chat برای گوشی‌های هوشمند بود که در فرانسه با پذیرش گسترده‌ای مواجه شد. امانویل مکرون، رییس‌جمهور فرانسه، در گفتگویی تلویزیونی پیش از اجلاس هوش مصنوعی پاریس در فوریه ۲۰۲۵ اظهار کرد: «بروید و Le Chat را که محصول میسترال است دانلود کنید، نه ChatGPT شرکت OpenAI یا محصولات دیگر.» با این حال، میسترال مسیر پرچالشی در پیش دارد.

میسترال AI دقیقاً چه فعالیتی انجام می‌دهد؟

این استارتاپ که در سال ۲۰۲۳ راه‌اندازی شد، از همان آغاز با هدف قرار دادن هوش مصنوعی در اختیار عموم مردم وارد عرصه گردید؛ شعاری که گرچه مستقیماً به OpenAI حمله نمی‌کند، اما بر رویکرد بازبودن فناوری تأکید می‌ورزد. دستیار Le Chat که رقیبی برای ChatGPT تلقی می‌شود، هم‌اکنون برای iOS و اندروید قابل دسترسی است و تنها در دو هفته نخست، بیش از یک میلیون بار دانلود شده و مقام نخست اپ‌استور فرانسه را کسب کرده است.

در جولای ۲۰۲۵، میسترال نسخه جدیدی از Le Chat را با قابلیت‌هایی همچون حالت «پژوهش عمیق»، استدلال چندزبانه و ویرایش پیشرفته تصویر ارایه داد. همچنین قابلیت Projects نیز به آن افزوده شد که امکان گروه‌بندی گفتگوها، فایل‌ها و ایده‌ها در فضای یکپارچه را فراهم می‌آورد.

مدل‌های هوش مصنوعی میسترال

مجموعه متنوعی از مدل‌ها نیز در کنار Le Chat توسعه یافته‌اند:

Mistral Large ۲ به‌عنوان مدل اصلی زبانی که جایگزین نسخه اولیه شده، Pixtral Large به‌عنوان مدل چندوجهی معرفی‌شده در سال ۲۰۲۴، Magistral به‌عنوان خانواده مدل‌های استدلال عرضه‌شده در ژوین ۲۰۲۵، Mistral Medium ۳ به‌عنوان مدل بهینه برای کدنویسی و علوم پایه (می ۲۰۲۵)، Voxtral به‌عنوان نخستین مدل صوتی اپن‌سورس میسترال (جولای ۲۰۲۵)، Devstral به‌عنوان مدل اختصاصی برنامه‌نویسی با مجوز آزاد Apache ۲.۰، Devstral Medium و Devstral Small به‌عنوان نسخه‌های جدیدتر با تمرکز بر کدنویسی عاملیت‌محور در همکاری با All Hands AI، Codestral به‌عنوان مدل قدیمی‌تر کد بدون اجازه استفاده تجاری، Les Ministraux برای اجرا روی گوشی‌ها و دستگاه‌های سبک، Mistral Saba به‌عنوان مدل ویژه زبان عربی، Mistral OCR برای تبدیل PDF به متن (مارس ۲۰۲۵)، Mistral Agents API به‌عنوان ابزار ویژه کسب‌وکارها برای کاربرد عملی AI (می ۲۰۲۵)، و Mistral Code به‌عنوان نرم‌افزار کدنویسی جدید برای رقابت با GitHub Copilot و Cursor.

درباره اپن‌سورس بودن این مدل‌ها باید اشاره کرد که میسترال میان مدل‌های ممتاز (با دسترسی محدود و غیرتجاری) و مدل‌های آزاد (با دسترسی کامل تحت مجوز Apache ۲.۰) تمایز قایل است. مدل‌هایی نظیر Mistral NeMo که در همکاری با Nvidia ساخته شده، در جولای ۲۰۲۴ به‌طور کامل اپن‌سورس گردید.

میسترال توسط سه پژوهشگر کاربلد هوش مصنوعی تأسیس شده است. آرتور منش (مدیرعامل) از پژوهشگران سابق DeepMind، تیموتی لاکروآ (CTO) و گیوم لامپل (مدیر ارشد علمی) که هر دو از اعضای پیشین متا (فیسبوک) هستند. از مشاوران آن نیز می‌توان به ژان-شارل سامویلیان-وروه و شارل گورنتن (از استارتاپ Alan) و وزیر دیجیتال سابق فرانسه سدریک اُ اشاره کرد؛ حضور سدریک اُ همچنان محل بحث و انتقاد قرار دارد.

مدل درآمدزایی و شراکت‌های استراتژیک

گرچه بسیاری از محصولات میسترال رایگان هستند یا نسخه رایگان دارند، این شرکت در فوریه ۲۰۲۵ نسخه پولی Le Chat را با قیمت ۱۴.۹۹ دلار ماهانه عرضه کرد. در بخش B۲B، شرکت از طریق APIهای مدل‌های ممتاز درآمدزایی می‌کند و همچنین با لایسنس‌دهی مدل‌ها به شرکت‌ها و شراکت‌های استراتژیک، بخشی از درآمد خود را تأمین می‌نماید. با این حال، بر اساس گزارش‌ها، درآمد کلی میسترال هنوز در محدوده هشت رقمی دلار قرار دارد.

برخی از همکاری‌ها و سرمایه‌گذاری‌هایی که برای توسعه این هوش مصنوعی صورت گرفته شامل مایکروسافت که در سال ۲۰۲۴ با سرمایه‌گذاری ۱۵ میلیون یورویی وارد شراکت توزیعی مدل‌ها روی Azure شد، همکاری با خبرگزاری AFP برای دسترسی Le Chat به آرشیو متنی از سال ۱۹۸۳، قراردادهایی با ارتش فرانسه، آژانس اشتغال، شرکت حمل‌ونقل CMA، استارتاپ نظامی Helsing از آلمان، و شرکت‌هایی مانند IBM، Orange، Stellantis، مشارکت در ایجاد پردیس هوش مصنوعی پاریس با همکاری MGX (امارات)، Nvidia و بانک سرمایه‌گذاری دولتی فرانسه، راه‌اندازی پلتفرم Mistral Compute با پردازنده‌های Nvidia برای اروپا از سال ۲۰۲۶، و برنامه AI for Citizens برای توانمندسازی نهادهای دولتی با هوش مصنوعی (جولای ۲۰۲۵) می‌شود.

جذب سرمایه و چشم‌انداز آینده

در عین حال، میسترال از زمان تأسیس تاکنون حدود ۱ میلیارد یورو (۱.۰۴ میلیارد دلار) سرمایه جذب کرده است. در ژوین ۲۰۲۳ این شرکت ۱۱۲ میلیون دلار سرمایه اولیه جذب کرد که بزرگ‌ترین جذب سرمایه اولیه تاریخ اروپا محسوب می‌شود. در دسامبر ۲۰۲۳ سری A به ارزش ۳۸۵ میلیون یورو با ارزش‌گذاری ۲ میلیارد دلاری انجام شد. در فوریه ۲۰۲۴ مایکروسافت ۱۶.۳ میلیون دلار سرمایه‌گذاری تکمیلی کرد و در ژوین ۲۰۲۴ نیز ۶۰۰ میلیون یورو سرمایه ترکیبی با ارزش‌گذاری ۶ میلیارد دلاری جذب شد. هم‌اکنون مذاکرات برای جذب ۱ میلیارد دلار جدید از MGX و دیگران در جریان است.

آینده میسترال؛ فروش یا عرضه عمومی؟

منش در نشست داووس ژانویه ۲۰۲۵ اعلام کرد: «میسترال فروشی نیست. برنامه ما عرضه عمومی (IPO) است.» با توجه به میزان سرمایه‌گذاری‌های جذب‌شده، فروش شرکت نمی‌تواند سود مناسبی برای سرمایه‌گذاران به همراه آورد و حتی ممکن است نگرانی‌هایی درباره استقلال فناوری اروپا ایجاد کند. بنابراین، شرکت باید درآمد خود را به سطحی برساند که ارزش‌گذاری ۶ میلیارد دلاری‌اش را توجیه نماید و شایعات خرید (مانند خرید احتمالی توسط اپل) را برای همیشه پایان دهد.